Αναβάθμιση φρένων: Μεγαλύτεροι δίσκοι Braking σε Yamaha Tracer 900

Γιατί και πώς κερδίζεις σε απόδοση και ασφάλεια
1
Μπάμπη Μέντη
Από τον

Μπάμπη Μέντη

17/7/2023

Ο τομέας που αφορά την αναβάθμιση των φρένων μιας μοτοσυκλέτας δεν είναι τόσο απλός όσο φαίνεται αρχικά. Τα συστήματα πέδησης μιας σύγχρονης μοτοσυκλέτας είναι πλέον ένας σύνθετος και περίπλοκος μηχανισμός, με την προσθήκη των ηλεκτρονικών να τα κάνει ακόμα πιο ευαίσθητά στις παρεμβάσεις αλλά και στον τρόπο λειτουργίας. Ταυτόχρονα, κάποια εξαρτήματα του συστήματος πέδησης επηρεάζουν τη συμπεριφορά της μοτοσυκλέτας και την λειτουργία των αναρτήσεων, ακόμα και όταν δεν τα χρησιμοποιούμε!

Τόσο οι δίσκοι, όσο και οι δαγκάνες των φρένων, αποτελούν μη αναρτώμενες μάζες, καθώς είναι τοποθετημένα πάνω στους τροχούς και η αδράνειά τους έχει άμεσες επιπτώσεις στην αποτελεσματικότητα του πιρουνιού και του αμορτισέρ να ελέγξουν σωστά την κίνηση των τροχών.

Όσο μεγαλύτερο το βάρος, τόσο μεγαλύτερη και η αδράνεια, και όσο μεγαλύτερη η αδράνεια, τόσο πιο αργές οι αντιδράσεις της ανάρτησης

Μπορεί να μιλάμε για διαφορές μερικών γραμμαρίων, όμως η αδράνεια, δηλαδή η “άρνηση” ενός σώματος να αλλάξει πορεία όταν κινείται, έχει άμεση σχέση και με την ταχύτητα με την οποία κινείται. Οπότε στις χαμηλές ταχύτητες και στις μικρές ανωμαλίες του δρόμου δεν είναι εύκολο να καταλάβεις τη διαφορά, όμως στις υψηλές ταχύτητες και στις μεγάλες ή συνεχόμενες ανωμαλίες του δρόμου, ένας τροχός με μεγάλη αδράνεια εμποδίζει την ανάρτηση να απορροφήσει την ανωμαλία και να επαναφέρει άμεσα τον τροχό σε κατάσταση ηρεμίας, κάτι που οδηγεί σε μικρο-αναπηδήσεις του τροχού πάνω στο έδαφος και σε μειωμένα επίπεδα πρόσφυσης.

2

Η μείωση του επιπέδου πρόσφυσης λόγω της αδυναμίας της ανάρτησης να κρατήσει σε στενή επαφή τους τροχούς με το έδαφος, επηρεάζει άμεσα την απόδοση των φρένων, ειδικά όσων έχουν συστήματα ABS (είτε συμβατικά, είτε δικάναλα, είτε cornering) αυξάνοντας τις αποστάσεις φρεναρίσματος, ανεξαρτήτως της πραγματικής ισχύος πέδησης του συστήματος.  

Με λίγα λόγια, ακόμα και αν έχεις τα πιο δυνατά φρένα του κόσμου, αν η αδράνεια των τροχών είναι μεγάλη και τα ελαστικά χοροπηδάνε πάνω στην άσφαλτο όταν φρενάρεις πάνω σε ανωμαλίες, τότε τα συστήματα ABS θα περιορίσουν αρκετά τη δύναμη πέδησης.

35

Αντιθέτως όταν η αδράνεια των τροχών είναι μικρή και οι αναρτήσεις προλαβαίνουν να διατηρήσουν τη στενή επαφή τους με το έδαφος, τότε τα συστήματα ABS επεμβαίνουν λιγότερες φορές, για μικρότερα χρονικά διαστήματα και με μικρότερο περιορισμό της ισχύος πέδησης.

Πέρα από τις επιπτώσεις του μη-αναρτώμενου βάρους, οι δίσκοι των φρένων περιστρέφονται μαζί με τους τροχούς, δημιουργώντας το γυροσκοπικό φαινόμενο που επηρεάζει τις αλλαγές πορείας της μοτοσυκλέτας και φυσικά την ευελιξία της, κάτι που γίνεται πιο έντονο όσο αυξάνεται η ταχύτητα.

3

Όταν λοιπόν μιλάμε για αναβάθμιση του συστήματος πέδησης, θα πρέπει να λάβουμε υπόψη μας όλες αυτές τις παραμέτρους που αλληλοεπιδρούν μεταξύ τους, καθώς η αύξηση της δύναμης πέδησης δεν έχει να κάνει μόνο με το πόσο ισχυρά είναι τα φρένα μας, αλλά και με το πόσο αποτελεσματικά μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε την επιπλέον δύναμη.

Η Braking είναι μια εταιρεία που εξειδικεύεται στη δημιουργία ολοκληρωμένων κιτ βελτιώσεων φρένων για όλες σχεδόν τις μοτοσυκλέτες τις αγοράς, αλλά και μεμονωμένα εξαρτήματα συστημάτων πέδησης, όπως δίσκοι, τακάκια, αποστάτες κ.τ.λ.

Τα κιτ που κατασκευάζει λαμβάνουν υπόψη όλες τις παραμέτρους που αναφέραμε πιο πάνω, καταφέρνοντας να φέρουν το επιθυμητό αποτέλεσμα, δηλαδή καλύτερο φρενάρισμα, χωρίς αρνητικές επιπτώσεις στη συμπεριφορά της μοτοσυκλέτας.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι το κιτ “oversize” δίσκων της σειράς SK2 για το Yamaha Tracer 900, με διάμετρο 320mm, που αντικαθιστούν τους εργοστασιακούς δίσκους των 298mm.  

Όπως μάθαμε και στο σχολείο, η ροπή είναι Δύναμη x Απόσταση, οπότε όσο μεγαλύτερη η διάμετρος του δίσκου, τόσο μεγαλύτερη και η ροπή που έχουμε ασκώντας την ίδια δύναμη στην άκρη του δίσκου.

4

Επίσης όσο μεγαλύτερος είναι ο δίσκος, τόσο μεγαλύτερη είναι η επιφάνεια που μπορεί να δροσίσει ο αέρας, μειώνοντας την πιθανότατα υπερθέρμανσης στη σκληρή χρήση, διατηρώντας παράλληλα σταθερή την απόδοση για πολύ μεγαλύτερα χρονικά διαστήματα.

Από την άλλη μεριά όμως, οι μεγαλύτεροι δίσκοι περιστρέφονται με μεγαλύτερη ταχύτητα και όσο πιο μεγάλη είναι η απόσταση του δίσκου από το κέντρο του τροχού, τόσο πιο έντονο γίνεται το γυροσκοπικό φαινόμενο.

Άρα όταν βάζουμε μεγαλύτερους δίσκους, θα πρέπει να είναι ελαφρύτεροι από τους μικρότερους, διότι αν έχουν το ίδιο ή μεγαλύτερο βάρος, τότε θα αυξηθεί η ένταση του γυροσκοπικού φαινομένου και η μοτοσυκλέτα μας θα χάσει αρκετά την ευελιξία της.

Αν μάλιστα είναι βαρύτεροι, τότε πέρα από το γυροσκοπικό φαινόμενο, θα αυξηθεί και το μη-αναρτώμενο βάρος.

Οι εργοστασιακοί δίσκοι των 298mm του Tracer 900  ζυγίζουν 1.361gr ο ένας, ενώ οι oversize των 320mm της Braking ζυγίζουν 1.232gr!

6

Αυτή η διαφορά των 258gr (129 x 2 = 258gr) κάνει τεράστια διαφορά όταν ο εμπρός τροχός περιστρέφεται με πάνω από 120km/h και όταν το πιρούνι θα πρέπει να τον κρατήσει σε στενή επαφή με το έδαφος, όταν η μοτοσυκλέτα περνά πάνω από συνεχόμενες ανωμαλίες.

Για να το επιτύχει αυτό η Braking έδωσε μεγάλη προσοχή στον σχεδιασμό των δίσκων, αφαιρώντας υλικό από εκεί που μπορούσε, χωρίς να μειώσει δραστικά την επιφάνεια επαφής που έχουν τα τακάκια με τους δίσκους.

Επίσης το κέντρο των δίσκων έχει ειδικό σχεδιασμό με μπράτσα που έχουν κλίση 14⁰, ώστε να είναι ισχυρά ως προς την κατεύθυνση των δυνάμεων που ασκούνται κατά το φρενάρισμα.

Ακόμα και τα “πριτσίνια” που ενώνουν τα αλουμινένια κέντρα τους δίσκους είναι πρεσαριστά, για μείωση του βάρους και για άριστη διαχείριση της μεταφοράς θερμότητας, αλλά και του διαφορετικού συντελεστή διαστολής των δύο μετάλλων διαφορετικού τύπου.

7

Το κιτ oversize δίσκων της Braking ακολουθεί τη φιλοσοφία Plug & Play, δηλαδή περιλαμβάνει ό,τι χρειάζεσαι για να το τοποθετήσεις χωρίς να κάνεις πατέντες και χωρίς να χρειαστείς κάποιο παράξενο εργαλείο. Πέρα από τους δίσκους και τα ειδικά τακάκια, περιλαμβάνει και τους αλουμινένιους αποστάτες για τις εργοστασιακές ακτινικές δαγκάνες και τις απαραίτητες πιο μακριές βίδες, που επίσης είναι ελαφρύτερες από τις μικρότερες εργοστασιακές.

Όλα τα παραπάνω, δικαιολογούν σε απόλυτο βαθμό τον χαρακτηρισμό “βελτίωση” της απόδοσης των φρένων για το Tracer 900, τόσο σε δύναμη, όσο και σε αντοχή στη χρήση.

Είναι και ΠΟΛΥ εντυπωσιακά σε εμφάνιση!

Σημασία βέβαια έχει η απόδοση και όταν μιλάμε για φρένα, τότε η απόδοση συνδυάζεται με την ασφάλεια, αλλά και την οικονομία διότι ένα κιτ αναβάθμισης φρένων κοστίζει πάντα τα μισά λεφτά από ένα σπασμένο φαίρινγκ…     

 

Αντιπρόσωπος Ελλάδας BRAKING

Σ. ΜΠΕΖΑΣ & Μ. ΛΕΩΝ

Μιχαήλ Βόδα 37, Αθήνα 104 40

Τηλ.: 210 8232001 FAX: +30 210 8210376

e-mail: [email protected]

Υποκατάστημα Μιχαλακοπούλου

Μιχαλακοπούλου 141, Αθήνα 115 27

Τηλ: 210 7470074

e-mail: [email protected]

 

Η εταιρεία Μπέζας & Λεών είναι μία από τις μεγαλύτερες εισαγωγικές εταιρείες ανταλλακτικών και αξεσουάρ μοτοσυκλετών στην Ελλάδα. Ιδρύθηκε από τον πρωτοπόρο Μωύς Μπέζα το 1918 και έκτοτε  πρωταγωνιστεί στον χώρο του δικύκλου. Στην διάρκεια αυτών των  ετών έχει δημιουργήσει ένα πλατύ  δίκτυο πωλήσεων το οποίο καλύπτει όλη την Ελλάδα. Η εταιρεία εισάγει τα προϊόντα της από όλη την Ευρώπη και την Άπω Ανατολή.

Έχοντας εξασφαλίσει αποκλειστικές αντιπροσωπείες με πολλούς κατασκευαστές, οι οποίοι είναι προμηθευτές μεγάλων εταιρειών όπως HONDA, YAMAHASUZUKIKAWASAKIPIAGGIO κλπ. και θεωρούνται οι καλύτεροι στο είδος τους, είναι σε θέση να προσφέρει μία μεγάλη και αξιόπιστη σειρά σε αξεσουάρ αναβάτη και δικύκλου, αναλώσιμα, ανταλλακτικά και βελτιωτικά μοτοσυκλετών, σκούτερ, παπιών καθώς και ATV. Ο συνδυασμός ποιότητας και τιμής καθώς και η όσο το δυνατόν καλύτερη εξυπηρέτηση του αναβάτη είναι το πρωταρχικό μέλημα της εταιρείας.

 

Η τοποθέτηση έγινε στο κατάστημα Brake Shop

Καλλιρόης 16, Αθήνα

Τηλ.: 210 92 44 361
Fax.: 210 92 44 359

[email protected]

30

Οι πρωτοπορίες της BRAKING

Η εταιρεία BRAKING είναι η πρώτη που κατασκεύασε δίσκους “Waveτο 1998 για τις αγωνιστικές μοτοσυκλέτες Trial.

Το 2000 ξεκίνησε την διάθεση δίσκων “Wave” για όλες τις μοτοσυκλέτες.

Το 2002 θα συνεχίσει την εξέλιξη των δίσκων, παρουσιάζοντας έναν νέο τύπο αυτοκαθοριζόμενων “BATFLY” για αγωνιστικές μοτοσυκλέτες Off-Road.

Το 2005 η Kawasaki θα είναι η πρώτη εταιρεία που θα επιλέξει τους δίσκους “Wave” για τις μοτοσυκλέτες παραγωγής και την ίδια χρονιά θα έχει κατακτήσει 50 νίκες σε Παγκόσμια Πρωταθλήματα.

Το 2007 παρουσιάζει τον πρώτο δίσκο τύπου KRINOX για αγωνιστική χρήση

Το 2008 παρουσιάζει την νέα τεχνολογία OPEN PIN στους δίσκους της

Το 2010 κατασκευάζει δίσκους Wave για τα ποδήλατα Downhill

Το 2019 παρουσιάζει τη νέα ολοκληρωμένη σειρά αναβάθμισης φρένων UTV για scooter

Το 2022 παρουσιάζει τη σειρά φρένων Epta Stage 0 για μοτοσυκλέτες δρόμου

21222324252628

 

Ετικέτες

Τεχνική ανάλυση πλαισίων: Ποιο είναι το σωστό κέντρο βάρους

Η απομυθοποίηση των μύθων
1
Μπάμπη Μέντη
Από τον

Μπάμπη Μέντη

17/10/2023

Η αδυναμία κατανόησης της πολυπλοκότητας σχεδιασμού μιας μοτοσυκλέτας και της τεχνολογικής προόδου σε όλους τους τομείς, έχει οδηγήσει στη δημιουργία ορισμένων μύθων που στοιχειώνουν τον μοτοσυκλετισμό επί δεκαετίες. Ένας τέτοιος μύθος αφορά και το “Κέντρο Βάρους” μιας μοτοσυκλέτας, όπου για κάποιο λόγο έχει επικρατήσει η άποψη πως “καλό” είναι μόνο το “χαμηλό κέντρο βάρους”. Αυτή η γενίκευση, όπως και όλες οι γενικεύεις σε αυτή τη ζωή, οδηγεί σε εντελώς λανθασμένα συμπεράσματα για το πώς πρέπει να είναι σχεδιασμένη μια μοτοσυκλέτα για να έχει την επιθυμητή συμπεριφορά για την χρήση που προορίζεται.

Ο καλύτερος τρόπος για να σπάσεις έναν τέτοιο μύθο είναι να ανατρέξεις στην ιστορία και να αναλύσεις τα προβλήματα και τις λύσεις που έβρισκαν οι μηχανολόγοι την εκάστοτε εποχή. Σε ό,τι αφορά το “ιδανικό κέντρο βάρος”, τότε η τεχνολογική εξέλιξη των μοτοσυκλετών της Yamaha τις τελευταίες δεκαετίες είναι το καλύτερο παράδειγμα που μπορείς να χρησιμοποιήσεις.

Η Yamaha με την φιλοσοφία GENESIS στις αρχές της δεκαετίας του ’80 έβαλε τις βάσεις για διαλυθεί η κακή φήμη που είχαν οι ιαπωνικές superbike σχετικά με τη συμπεριφορά τους στη γρήγορη οδήγηση, αλλά και για την σταθερότητά τους στις υψηλές ταχύτητες.

Έχοντας ως βασική προτεραιότητα τη γρήγορη συναρμολόγηση στις γραμμές παραγωγής, τα ιαπωνικά εργοστάσια χρησιμοποιούσαν μέχρι τότε ατσάλινα περιμετρικά πλαίσια με βιδωτό το κάτω τμήμα ώστε να μπαίνουν εύκολα και γρήγορα μέσα τους οι ογκώδεις αερόψυκτοι τετρακύλινδροι κινητήρες.

Τα τεράστια μεταξόνια, οι ανοιχτές γωνίες κάστερ και οι μεγάλης διαμέτρου εμπρός τροχοί ήταν τα μόνα όπλα που είχαν για να περιορίσουν την εμφάνιση επικίνδυνων ταλαντώσεων.

Με το FZ750 Genesis το 1985 η Yamaha ανέτρεψε οριστικά τον βασικό σχεδιασμό των ιαπωνικών superbike, σχεδιάζοντας έναν τετρακύλινδρο με το μπλοκ των κυλίνδρων του να έχουν 45⁰ κλίση εμπρός. Αυτή η αρχιτεκτονική ου κινητήρα επέτρεψε τον σχεδιασμό ενός πλαισίου που συνδέει (σχεδόν) ευθύγραμμα τον λαιμό με τον άξονα του ψαλιδιού και την ίδια στιγμή το κέντρο βάρος του κινητήρα  χαμηλώνει και το βάρος της κεφαλής πλησιάσει τον εμπρός τροχό. Μεταφέροντας το βάρος του κινητήρα πιο χαμηλά και πιο κοντά στον εμπρός τροχό, αυτομάτως δημιούργησαν μια μοτοσυκλέτα που ήταν πολύ πιο σταθερή στις υψηλές ταχύτητες από τους υπόλοιπους ανταγωνιστές της. Ο μύθος πως το χαμηλό κέντρο βάρους είναι το απόλυτο “καλό” μόλις δημιουργήθηκε!

2

Την ίδια στιγμή όμως θυσίασαν μεγάλο μέρος της ευελιξίας. Για να “διορθώσουν” το πρόβλημα που δημιουργήθηκε από το χαμηλό κέντρο βάρους κοντά στον εμπρός τροχό, κατέφυγαν στη λύση ενός μικρού εμπρός τροχού 16”, κάτι που ταλαιπώρησε τη ζωή μας μέχρι και το 1998, όταν πλέον τον εγκατέλειψε και η Honda στο τελευταίο CBR900RR που κατασκεύασε. Οι εμπρός τροχοί των 16” έγιναν ξαφνικά το μαγικό χάπι που θεραπεύει κάθε νόσο και κάθε σχεδιαστική μαλ… και στον πειρασμό επέπεσαν ακόμα και οι ευρωπαίοι κατασκευαστές όπως η Ducati στα πρώτα Paso και 851.

Το πρόβλημα των εμπρός τροχών 16” δεν ήταν τόσο το μικρό μέγεθός τους για τις συνθήκες των δημόσιων δρόμων, όσο η ελλιπής τεχνολογία των ελαστικών σε ό,τι αφορά τους σκελετούς τους, με αποτέλεσμα οι μοτοσυκλέτες να αντιδρούν απότομα. Στα πρώτα Fireblade η Honda ζήτησε από την Bridgestone να φτιάξει ένα ειδικό εμπρός ελαστικό 16”, το οποίο θα έχει εξωτερική διάμετρο ίδια με τα ελαστικά των 17”, κάτι που ανάγκασε την Bridgestone να αυξήσει το πλάτος του στα 130mm από 120mm ώστε να πετύχει μια προοδευτική καμπυλότητα στην κορόνα του.

4

Κατανοώντας το πρόβλημα, η Yamaha εγκαταλείπει τους μικρούς εμπρός τροχούς των 16” στα FZR και με την ισχυρότερη ακαμψία των νέων γιγαντιαίων πλαισίων Delatabox, αρχίζει να χρησιμοποιεί πιο γρήγορα γεωμετρικά χαρακτηριστικά.

Όμως τη νέα μεγάλη αναθεώρηση του “ιδανικού κέντρου βάρους” στις σύγχρονες μοτοσυκλέτες θα την κάνει με ένα μοντέλο που δεν ήταν supersport. Μιλάμε φυσικά για το TDM 850, την πρώτη μοτοσυκλέτα της Yamaha που είχε κινητήρα με Tri-Axis κιβώτιο ταχυτήτων, το οποίο μείωνε σημαντικά το μήκος του κινητήρα, καθώς ο στρόφαλος, και οι άξονες του κιβωτίου ταχυτήτων δεν ήταν πλέον ο ένας πίσω από τον άλλον.

3

Η ιδέα αυτή έδειξε τα πραγματικά της πλεονεκτήματα λίγα χρόνια αργότερα στην πρώτη R1, επιτρέποντας στους σχεδιαστές του πλαισίου της να κρατήσουν το μεταξόνιο κάτω από τα 1.400mm και την ίδια στιγμή να βάλουν ένα πολύ μακρύτερο ψαλίδι, αλλά και να φέρουν τον στρόφαλο του τετρακύλινδρου κινητήρα των 1000 κυβικών πιο ψηλά και πιο κοντά στο σώμα του αναβάτη. Έτσι πέρα από την ιδανική κατανομή του βάρους 50/50 εμπρός-πίσω, η στροφορμή του στροφάλου (πολύ πιο έντονη στους τετρακύλινδρους εν σειρά λόγω μήκους και βάρους του στροφάλου σε σχέση με τους δικύλινδρους και τους V4) είχε ευεργετική επίδραση στην ευελιξία. Ταυτόχρονα το μακρύτερο ψαλίδι βοήθησε στην προοδευτικότερη λειτουργία της πίσω ανάρτησης, άρα και την πρόσφυση.

4

Μόνο που τα μακριά ψαλίδια από μόνα τους δεν επαρκούν για να προσφέρουν καλύτερη πρόσφυση. Ίσα-ίσα που αν βάλεις μακρύτερο ψαλίδι στη μοτοσυκλέτα σου πιθανότατα να χάσεις πρόσφυση καθώς απομακρύνεις βάρος από τον πίσω τροχό. Μακρυψάλιδο Hayabusa με ελαστικά δρόμου έχει οδηγήσει κανείς; Μιλάμε για ατελείωτα drift!

Μάλιστα το πρόβλημα της απώλειας πρόσφυσης και σταθερότητας, την ίδια στιγμή που θέλεις ευελιξία, γίνεται όλο και μεγαλύτερο όσο αυξάνεται η ιπποδύναμη.

Γι΄αυτό σήμερα στα MotoGP κυριαρχούν οι μοτοσυκλέτες με V4 κινητήρες. Το σχήμα του V4 κινητήρα φέρνει περισσότερο βάρος πίσω και ψηλά (ανάμεσα στα πόδια του αναβάτη) κάτι που χρειάζεσαι για να αλλάξεις εύκολα πορεία και να έχεις το απαιτούμενο βάρος στον πίσω τροχό όταν επιταχύνεις στις εξόδους των στροφών.

Όταν όμως η μοτοσυκλέτα είναι όρθια αυτή η κατανομή βάρους ψηλά και κοντά στον πίσω τροχό προκαλεί εύκολα σούζες, οπότε χρειάζεσαι έναν μηχανισμό που να μειώνει το ύψος της πίσω ανάρτησης και αεροδυναμικά φτερά που να κρατούν τη μούρη κάτω.

Αν καταργηθούν τα φτερά και οι μηχανισμοί μείωσης του ύψους της πίσω ανάρτησης, τότε οι μοτοσυκλέτες με V4 κινητήρες θα χάσουν τα βασικά πλεονεκτήματά τους και πιθανότατα οι τετρακύλινδρες εν σειρά θα επανέλθουν στην κορυφή. Εκτός κι αν η Yamaha έχει στα συρτάρια της κάποιο μυστικό σχέδιο Genesis II.

Από όλα τα παραπάνω γίνεται σαφές πως ούτε το χαμηλό κέντρο βάρους, ούτε το υψηλό κέντρο βάρους είναι απόλυτα καλό για όλες τις μοτοσυκλέτες. Αναλόγως την τεχνολογία των ελαστικών, των αναρτήσεων, των ηλεκτρονικών και της αεροδυναμικής, αλλά κυρίως της αρχιτεκτονικής του κάθε κινητήρα και την χρήση που προορίζεται κάθε μοτοσυκλέτα, το ιδανικό κέντρο βάρους είναι εκείνο που μας δημιουργεί τα λιγότερα προβλήματα για να λύσουμε.