Editorial 626 - Το τεράστιο πρόβλημα των ελληνικών διασταυρώσεων

Από το

motomag

1/1/2022

Στην Ελλάδα μόλις ακούσεις για διασταύρωση και πρόβλημα, αμέσως το μυαλό πηγαίνει στην παραβίαση του ερυθρού σηματοδότη. Πράγματι, αυτό είναι το μεγαλύτερο πρόβλημα που έχουμε. Πάνε να δούμε τώρα και ένα τεράστιο θέμα για το οποίο ελάχιστα έχουν ειπωθεί. Την πεποίθηση πως δύο δρόμοι μπορούν να διασταυρωθούν είτε ανισόπεδα είτε με φανάρια, παραγκωνίζοντας την καλύτερη λύση που είναι οι κυκλικοί κόμβοι.

Το πρώτο επιχείρημα είναι γνωστό, ο ισχυρισμός πως δεν υπάρχει κατάλληλος χώρος για κάτι τέτοιο και το οποίο έχει δύο προεκτάσεις. Η μία είναι η φουσκωμένη σαν κέικ άποψη πως ο κυκλικός κόμβος χρειάζεται τον ίδιο χώρο σαν μία πλατεία, συχνά μπερδεύοντας το ένα με το άλλο και η άλλη προέκταση είναι η πραγματική. Πως πράγματι σε πολλά σημεία και να θέλεις δεν μπορείς να φτιάξεις κυκλικό κόμβο εξαιτίας της έλλειψης χώρου. Εμείς όμως στην Ελλάδα πάμε αντίθετα σε ολόκληρη την Ευρώπη, ή αν θέλετε σε ολόκληρη την Μεσόγειο, καθώς από την κάτω μεριά οι κυκλικοί κόμβοι είναι η πρώτη επιλογή και το πλέον συχνό είδος διασταύρωσης. Πάμε αντίθετα και μέσα στις πλατείες και τους κυκλικούς κόμβους από αυτό που κάνουν οι υπόλοιποι, αλλά ας το αφήσουμε στο τέλος. Το γεγονός πως σε νέους κόμβους με περίσσεια χώρου συνεχίζουμε να βάζουμε φανάρια, θα ήταν αστείο αν δεν ήταν απλά εξοργιστικό.

Θεωρώ πως δεν χρειάζεται να αρχίσω να αραδιάζω παραδείγματα περιπτώσεων όπως αρκετές έξοδοι της Αττικής Οδού, όπου ο κυκλικός κόμβος θα ήταν καλύτερη λύση από τις κάθετες διασταυρώσεις με φανάρια. Υπάρχουν κυκλικοί κόμβοι στην Ελλάδα και ξέρουμε πως πράγματι είναι καλύτερη λύση, ακόμη και αν σε ορισμένες περιπτώσεις τους ακυρώνουμε φράζοντας την είσοδό τους με φανάρια. Το ξέρουμε γιατί μόλις περάσουμε τα σύνορα αναγκαζόμαστε να αλλάξουμε την συνήθεια για το ποιος έχει προτεραιότητα και καταλαβαίνουμε εκείνη την στιγμή για ποιο λόγο είναι πολλαπλάσια καλύτερη λύση.
Εντός συνόρων και για να μην διαταραχθεί η συνήθεια που έχουμε για το ποιο χέρι που κρατά το τιμόνι έχει προτεραιότητα (περίπου έτσι το μαθαίνουν όλοι στις εξετάσεις διπλώματος οδήγησης) κάνουμε τα πράγματα τελείως ανάποδα από όλους τους υπόλοιπους. Στην Ελλάδα λοιπόν προηγείται αυτός που μπαίνει και όχι εκείνος που ήδη βρίσκεται σε τροχιά. Φανταστείτε πως δεν μιλάμε για πλατείες, αλλά για μία λίμνη με ποτάμια. Όσο τα μεγάλα ποτάμια τροφοδοτούν την λίμνη και τα μικρά την αδειάζουν θα πλημμυρίζουμε και το ίδιο ακριβώς συμβαίνει σε ώρες αιχμής στις πλατείες και τους κυκλικούς κόμβους, όπου αυτοί υπάρχουν. Δεν ξέρουμε κάτι που δεν ξέρουν οι άλλοι κάνοντας τα πράγματα ανάποδα, απλά κάνουμε λάθος. Η φιλοσοφία του κυκλικού κόμβου είναι να περνάς μέσα σε αυτόν τον λιγότερο δυνατό χρόνο και τα αυτοκίνητα μέσα εκεί να είναι σε διαρκή κίνηση. Όσο συμβαίνει αυτό, τόσο μικρότερη θα είναι η αναμονή και για τους υπόλοιπους σε περίπτωση συμφόρησης και σίγουρα καλύτερη λύση από τα πολλαπλά φανάρια. Ένας κυκλικός κόμβος δεν σταματά να λειτουργεί όταν διακοπεί το ρεύμα, δεν φρακάρει αυτοκίνητα στο κέντρο (όταν υπάρχουν σωστές προτεραιότητες) και το μόνο που απαιτεί είναι λίγο μεγαλύτερος χώρος. Είναι το μόνο που δεν έχουμε στις ελληνικές πόλεις, μαζί σας, αλλά συνεχίζουμε να κάνουμε τα πράγματα ανάποδα. Κι εκεί που υπάρχει χώρος βάζουμε φανάρια και όταν τελικά φτιάξουμε κυκλικούς κόμβους όλοι διαμαρτύρονται γιατί μπορεί τα πράγματα να γίνουν χειρότερα. Και έχουν δίκιο, όσο δεν αλλάζουμε τον κανόνα. Με την χρήση φαναριού στις εισόδους κάνουμε μία τρύπα στο νερό, αυταπόδεικτο, με το STOP τα πράγματα γίνονται πολύ καλύτερα και δείχνουν πως μπορεί να είναι η λύση, αν και το ακόμη πιο σωστό θα ήταν να μην χρειάζεται καθόλου πινακίδα.

Πλησιάζοντας έναν κυκλικό κόμβο μειώνεις ταχύτητα, αναγκαστικά, δεν την αυξάνεις όπως γίνεται συχνά σε πορτοκαλί, ακόμη και κόκκινο. Ο κυκλικός κόμβος είναι με διαφορά ασφαλέστερη διασταύρωση και με σωστές ρυμοτομικές παρεμβάσεις μπορεί να ακυρώσει πάρα πολλά φανάρια χωρίς να χρειάζεται να σκάψεις ολόκληρη την πόλη. Αν αναρωτιέστε μήπως είμαστε τελείως ηλίθιοι που κάνουμε τα πράγματα ανάποδα από ό,τι συμβαίνει σε ολόκληρη την υπόλοιπη Μεσόγειο, για να μην πούμε Ευρώπη, ΗΠΑ, Καναδά κτλ, να βάλουμε και την παράμετρο πως ένα καινούριο φανάρι έχει ένα πολύ όμορφο κόστος και αγοράς και συντήρησης, είναι ένα έξοδο που προκύπτει ξανά και ξανά και μπορεί να σε βοηθήσει να κρύψεις εκεί μέσα άλλα ποσά, ξανά και ξανά. Ο κυκλικός κόμβος απαιτεί ένα ποσό, μία φορά…

editorial 526 - Ο ταξιδιώτης και άλλες ιστορίες

Από το

Μαύρο Σκύλο

2/9/2013

Τον βλέπω σταθερά τα τελευταία καλοκαίρια. Έχει ένα από τα πρώτα Transalp, ασημί με ταμπούρο, πρέπει να φτάνει την εικοσπενταετία γεμάτη πια (το Transalp, ο ιδιοκτήτης είναι μεγαλύτερος). Το χρώμα της μάνας του, μοναδική διακόσμηση δεκάδες αυτοκόλλητα από διάφορες χώρες του κόσμου. Θυμίζει αυτές τις προπολεμικές βαλίτσες που είχαν κολλημένα πάνω τους σήματα θερέτρων και ξενοδοχείων, πιστοποίηση της οικονομικής άνεσης του ταξιδεμένου ιδιοκτήτη τους. Μόνο που εδώ μιλάμε για το ακριβώς αντίθετο. Ο συγκεκριμένος άνθρωπος φαίνεται πως ταξιδεύει πολύ, με τα ελάχιστα δυνατά έξοδα. Ουδεμία υποψία ασορτί τριβάλιτσου και ηλεκτρονικών βοηθημάτων, εργαλεία που πολλοί θεωρούν πια απαραίτητα για ταξίδι. Τα πράγματα δεμένα με χταπόδια το ένα πάνω από το άλλο, η σκηνή, το στρωματάκι, το sleeping bag. ειδικά η σκηνή του θα πρέπει να αποτελέσει έκθεμα σε ταξιδιωτικό μουσείο. Μιλάμε για ένα σκηνάκι που είναι τόσο μικρό, ώστε είσαι σίγουρος όταν το δεις πως ο ένοικός του αποκλείεται να κοιμάται ποτέ με τα πόδια τεντωμένα, αφού έτσι κι αλλιώς δεν χωράει μέσα σε άλλη στάση εκτός από την εμβρυακή. Το μέγεθός του είναι ένα θέμα, το άλλο είναι η κατάστασή του. Φτιαγμένο από το σύνηθες ασημί απ' έξω, μπλε σκούρο από μέσα πανί, έχει φτάσει πια σε μια κατάσταση φθοράς που είναι πιο πολύ μπλε απ' έξω παρά ασημί. Οι μπανέλες του ίσα που το στηρίζουν όρθιο, το πανί ίσα που στέκει και δεν διαλύεται σε μικρά-μικρά κομματάκια για να το πάρει ο αέρας. Έχω δει τέτοια σκηνάκια να τα πουλάνε 9,9 ευρώ καινούρια, κι όχι σε προσφορά. Κι όμως, δεν το αλλάζει με τίποτα. Για περίπτωση βροχής, κουβαλάει μαζί του ένα νάιλον, που το ρίχνει από πάνω και το καλύπτει ολόκληρο, ενώ περισσεύει και γύρω-γύρω πάνω από μέτρο. Μιλάμε για ένα στάδιο πριν την ασφυξία. Αλλά πόσο συχνά βρέχει το καλοκαίρι;

Πέρα από το κράνος, και ο μοτοσυκλετιστικός εξοπλισμός λάμπει δια της απουσίας του. Μινιμαλισμός κι εκεί. Το θέμα είναι όμως πως ο άνθρωπος ταξιδεύει, σε άσφαλτο και χώμα, και ταξιδεύει πολύ, σε αντίθεση με όσους εγκλωβίζονται σε απαιτητικά στερεότυπα και καταλήγουν να μην κάνουν τίποτα. Όσοι θεωρούν πως χρειάζονται απαραιτήτως μοτοσυκλέτα των 20.000 ευρώ για να ταξιδέψουν, καταλήγουν να χάνουν το ίδιο το ταξίδι. Με 20.000 ευρώ ο συγκεκριμένος ταξιδιώτης θα έκανε δύο φορές το γύρο του κόσμου.

Ο "πού είμαι ρε γαμώτο;": Βρισκόμουν σε ένα απομονωμένο ορεινό χωριό, απ' αυτά που το κοντινότερο βενζινάδικο είναι στα 50 χιλιόμετρα, αλλά που τώρα πια οι δύο από τις τρεις οδικές προσβάσεις του είναι ασφαλτοστρωμένες. Ακούω τετρακύλινδρο μοτέρ να πλησιάζει, με τον αναβάτη του να το φορτώνει το στροφόμετρο. Φτάνει στο χωριό, σταματάει χωρίς να κατέβει και χωρίς να βγάλει κράνος, ρίχνει μια ματιά δεξιά-αριστερά, κάνει επί τόπου στροφή και φεύγει προς την κατεύθυνση που ήρθε. Μυστήριο. Αν είχε ξεχάσει κάτι στο σπίτι, κι ήταν κάτοικος Αθηνών, ήθελε χίλια χιλιόμετρα μπρος πίσω για να πάει να το πάρει. Μερικοί όμως αφορμή για να κάνουν χιλιόμετρα ψάχνουν. Μπορεί όμως να αντιλήφθηκε, λίγο αργά είναι η αλήθεια, πως είχε φτάσει σε λάθος χωριό για το ραντεβού του. Tip: Φίλε, μην εμπιστεύεσαι το GPS, ειδικά αν έχει αυτόματη διόρθωση, κι αντί να πας στο Με-λιγαλά σε στέλνει στο Μέ-τσοβο. Επίσης, παίζει κι εκείνη να σε έστησε, και να μην είχε ποτέ σκοπό να σε συναντήσει.

Ο φιλομαθής με τον φραπέ στο χέρι: "Ρε συ, πες μου τώρα που σε βρήκα, εσύ που ξέρεις. Το Horex το καινούργιο είναι καλό;" Τι να σου πω ρε συ, δεν βλέπω πολλά να κυκλοφορούν, αν το πάρεις όμως, ευχαρίστως να το οδηγήσουμε.

Άλλος, σε διαδικασία επίλυσης μυστηριωδών συμπτωμάτων: "Έχει ένα πρόβλημα η μοτοσυκλέτα μου. Ξεκινάω, και μόλις βάζω τρίτη-τετάρτη ο κινητήρας σβήνει. Ευτυχώς ήταν κατηφόρα ως το σπίτι κι έβαλα την ουδέτερη, ξέρεις, την NATURAL, και τσούλησα μέχρι εκεί. Ο μάστορας μου είπε πως φταίει η εξάτμιση, που δεν είναι της μάνας του, και μου έχει παραγγείλει μια καινούργια. Πιστεύεις πως θα λυθεί το πρόβλημα;" Του μάστορα σίγουρα, της μοτοσυκλέτας, χλωμό το βλέπω.

Οι ασορτί: Ίδια κράνη, ίδια ρούχα με την συνεπιβάτιδα, και να σωστά μαντέψατε, Γερμανική μοτοσυκλέτα οδηγούσε, απ' αυτές με τα Βαυαρικά και κατόπιν υιοθετημένα Ελληνικά χρώματα στο σηματάκι τους. Οι βαλίτσες της μαμάς του, η οδήγηση δική του. Με αυτοκίνητο ήμουν, σε δρόμο με κίνηση, και μέσα σε μια ώρα τον πέρασα – με πέρασε τρεις φορές. Μα τι κάνουν; Συχνουρία έχουν; Ποιό είναι το νόημα να οδηγείς μοτοσυκλέτα αν σε ένα δρόμο με κίνηση πηγαίνεις τελικά πιο αργά από τα αυτοκίνητα; Tip: Yπάρχουν και αυτοκίνητα με το ίδιο σηματάκι.

Οι κλαμπάτοι: Για άλλη μια φορά επιβεβαιώθηκε φέτος το καλοκαίρι η υποψία μου πως μόλις η παρέα μεγαλώσει πάνω από τις δύο-τρεις μοτοσυκλέτες, η μέση ωριαία τους πέφτει δραματικά. Τα πράγματα χειροτερεύουν όταν οι μοτοσυκλέτες είναι όλες ίδια μοντέλα, οπότε για κάποιο μυστηριώδη λόγο ο αριθμός των στάσεων αυξάνεται εκθετικά, και η άφιξη στον όποιο προορισμό γίνεται όνειρο όλο και πιο μακρινό. Επιπλέον, κάθε κατηγορία μοτοσυκλετών φαίνεται πως προτιμά διαφορετικά σημεία για στάση. Οι παρέες με αναβάτες μεγάλων on-off σταματούν μόνο εκεί που υπάρχει φαγητό, και έχω την υποψία πως μερικές τέτοιες παρέες σταματούν σε ΟΛΑ τα σημεία όπου υπάρχει φαγητό. Με το δεδομένο πως κατά κανόνα το φαγητό στους κεντρικούς οδικούς άξονες είναι για πέταμα, είναι να απορείς τι είδους γαστριμαργικό τουρισμό κάνουν οι άνθρωποι. Βεβαίως, έτσι σου λύνεται η απορία γιατί από μακριά το Varadero το 1000 φαινόταν σαν 125.

Ούτε οι σφήκες: "Σταμάτησα να φάω δυο σουβλάκια ρε παιδί μου, ε, αν έρχεσαι για Ήπειρο από Αθήνα μέσω της παλιάς εθνικής, Θήβα, Λειβαδιά, Μπράλο, Δομοκό, με 640 Adventure, σε πιάνει μια πείνα. Κάπου μετά την Καλαμπάκα, παραγγέλνω δυο σουβλάκια, τρώω το ένα γιατί πείναγα πολύ, κι όπως κοίταζα το άλλο, έρχονται κάτι σφήκες, το μυρίζουν... και φεύγουν." Προφανώς ο φίλος που μου διηγήθηκε την ιστορία την παρεξήγησε την φάση, και δεν κατάλαβε πως μ' αυτό τον τρόπο οι Έλληνες επιχειρηματίες στο χώρο της εστίασης βοηθούν αποτελεσματικά στη διατήρηση της σιλουέτας των ταξιδιωτών. Το σκεπτικό είναι απλό: Δεν θα φας πολύ, αφού δεν τρώγονται. Κι αν φας έστω και λίγο, δεν θα θέλεις να ξαναδείς κρέας για κανένα μήνα. Αποτοξίνωση. Tip: Μπορείτε να κουβαλάτε μια σφήκα μαζί σας, για να δοκιμάζει το φαγητό των εστιατορίων της εθνικής πριν το ακουμπήσετε.

Τα χαρμάνια: Για κάποιον περίεργο λόγο, οι αναβάτες των superbike καπνίζουν περισσότερο. Μπορεί να υπάρχει μια μυστηριώδης σύνδεση με τις συχνότητες των κραδασμών δεύτερης τάξης των τετρακύλινδρων και τις εκκρίσεις αδρεναλίνης, που κάνει επιτακτική την ανάγκη για νικοτίνη στα πιο άσχετα σημεία. Τους έχω δει σταματημένους σε ΛΕΑ πλάτους 40 πόντων με τις νταλίκες να περνάνε στον πόντο από τα κλιπόν τους, να τραβάνε παράλληλη τζούρα από το τσιγάρο τους και το φουγάρο του φορτηγού. Επίσης, πρέπει να κατέχουν το ανεπίσημο ρεκόρ για το πιο γρήγορο άναμμα τσιγάρου από την στιγμή που το σταντ θα ακουμπήσει στην άσφαλτο. Υπάρχει λόγος όμως γι' αυτό: Πρέπει να δείξουν στο φίλο τους, που θα σταματήσει ένα λεπτό μετά, πως τον περιμένουν πολλή ώρα. Σ' αυτό βοηθούν και μερικές γόπες που μπορείς να έχεις φυλαγμένες σε αλουμινόχαρτο, και τις πετάς κάτω μόλις σταματήσεις: "Που είσαι ρε σαύρα, μισό πακέτο έχω κάνει..."

Το μυστήριο των διοδίων: Βλέπω μοτοσυκλέτες σταματημένες μετά τα διόδια, και απορώ. Την ημέρα, κάθονται μέσα στον ήλιο, εκεί ακριβώς που αυτοκίνητα και νταλίκες επιταχύνουν και το καυσαέριο πάει σύννεφο. Η ζέστη μπορεί να είναι αφόρητη, τα ρούχα τους κατά κανόνα μαύρα, αλλά αυτοί εκεί, κάνουν στάση ή περιμένουν τους φίλους τους. Τη νύχτα, σταματούν καμιά εκατοστή μέτρα μακριά, εκεί που το ημίφως αρχίζει να γίνεται σκοτάδι και τα νυσταγμένα και βαριά φώτα του νταλικιέρη δεν θα είναι αρκετά για να τους δει. Απ' την άλλη, αν θες να σταματήσεις κάπου και ΔΕΝ θέλεις να πας σε βενζινάδικο ή εστιατόριο, οι επιλογές σου περιορίζονται πολύ. Τα πάρκινγκ των ακριβοπληρωμένων μας "εθνικών οδών" βρωμάνε και ζέχνουν, που να τα επισκεφθείς και νύχτα; Για προορισμούς γράφουν όλα τα ταξιδιωτικά, μήπως ήρθε η ώρα να φτιάξουμε μια λίστα με τα "Φιλικά στο μοτοσυκλετιστή σημεία στάσης";

Το μυστήριο της κολασμένης ανηφόρας: Στο ΗΙGH TEST του 1998, όταν με ... οn-off είχαμε πάει κοντά στις ψηλότερες κορυφές της Ελλάδας, ανεβήκαμε όσο μπορούσαμε και στον Σμόλικα, το δεύτερο ψηλότερο βουνό. Είχαμε 12 on-off και μέσα σε πέντε μέρες επισκεφθήκαμε πέντε βουνά πάνω από τα 2000 μέτρα. Πλάκα είχε. Περιττό να σας πω πως τα μηχανάκια είχαν πέσει όλα, όπως και οι μισοί τουλάχιστον αναβάτες. Στον Σμόλικα έπεσε το τελευταίο που είχε μείνει αλώβητο, σε μια ανηφόρα που σηματοδότησε και το τέλος της ανάβασής μας στο βουνό. Όχι πως είχαμε πει πως θα την ανέβουμε, ήταν τόσο μεγάλη η κλίση και τόσο ανώμαλο το έδαφος που δεν είχε νόημα με αυτά τα μηχανάκια. Από τότε όμως, αν και ήξερα πως από πάνω υπάρχει μια στάνη και ξεκινά το μονοπάτι για την Δρακόλιμνη, μου είχε μείνει η απορία: Που τελειώνει ο δρόμος; Πόσο πάει ακόμα; Ευκαιρία να το ανακαλύψω, αφού πέρναγα από την περιοχή. Ο δρόμος είναι πολύ όμορφος, ξεκινά από το χωριό Πάδες κι ανηφορίζει στον Σμόλικα, περνά από ξέφωτα όπου περιμένεις να δεις νεράιδες κι από σκοτεινά δάση όπου μόνο τρολ μπορούν να ζουν, νερά τρέχουν παντού. Μας κάνουν εντύπωση τα πολλά σπασμένα δέντρα. Φτάνουμε και στην επίμαχη ανηφόρα, εκεί είναι ακόμα, μόνο που ο δρόμος την παρακάμπτει πια: Συνεχίζει δεξιά, μια αριστερή φουρκέτα, μια δεξιά και στα πενήντα μέτρα από την κορυφή της περιβόητης ανηφόρας, σταματάει σε μια στάνη. Αυτό ήταν λοιπόν. Αν τότε είχαμε παιδευτεί, είχαμε τραβήξει κι είχαμε σπρώξει για να ανεβάσουμε ένα τουλάχιστον μηχανάκι επάνω, θα έκανε άλλα πενήντα μέτρα πριν σταματήσει! Υψόμετρο εκεί; 1940 μέτρα, δυο ευγενικά παλικάρια στη στάνη, η μάνα τους και η γιαγιά τους: "Λύσσαξαν τα σκυλιά ψες βράδυ γιε μου, αρκούδα δεν ήταν, δεν κάνουν έτσι άμα ειν' αρκούδα, λύκος ήταν αλλά τίποτα δεν έκανε".

Το μυστήριο της κολασμένης ανηφόρας επιτέλους έχει λυθεί, τώρα μένει άλλο: Ανεβαίνει μηχανάκι στην Δρακόλιμνη από κει;